AutoInformator.pl      Samochody Osobowe      Samochody Dostawcze      Zarejestruj Komis      Kredyt Samochodowy

Encyklopedia | Alkomat | Punkty Karne | Tablice Rejestracyjne | Taryfikator | Znaki Drogowe | Benzyna/Diesel | Poradniki Motoryzacyjne


Poradniki Motoryzacyjne - > Współwłasność - prawa i obowiązki z nią związane

Współwłasność - prawa i obowiązki z nią związane


Strona: 1/1


Każdy z nas w swoim życiu może wielokrotnie spotkać się ze współwłasnością, gdyż stanowi ona odmianę prawa własności. Jednym z przykładów jest współwłasność spadku, bądź wynikająca z zakupu rzeczy przez dwie lub więcej osób, mówiąc kolokwialnie „na spółkę”; np. może to być samochód. Definicja kodeksowa mówi nam, że: „ współwłasność tej samej rzeczy może przysługiwać niepodzielnie kilku osobom”(art.195).
A więc współwłasność cechuje się: jednością przedmiotu, wielością podmiotów i niepodzielnością wspólnego prawa.

Przedmiotem współwłasności mogą być:

- rzeczy - każda rzecz z osobna

- wspólność praw majątkowych np. współnajmu, współdzierżawy, wspólnych wierzytelności,

- wspólność mienia - mieniem jest własność i inne prawa majątkowe(art.44 kodeksu cywilnego). Wspólność mienia zazwyczaj występuje w stosunkach między małżonkami - wspólność majątku małżonków, bądź w razie dziedziczenia- wspólność spadku.


Kodeks cywilny wyróżnia dwa rodzaje współwłasności(art.196):

1. „Współwłasność w częściach ułamkowych jest samoistnym stosunkiem prawnym, niezwiązanym ze stosunkiem prawnym innego rodzaju, możemy tu wyróżnić współwłasność przymusową, np. współwłasność w częściach ułamkowych gruntu, cechą tej współwłasności jest to, że nie można jej znieść dopóki trwa stosunek prawny, z którym ta współwłasność jest związana; a także współwłasność gruntową, która cechuje się tym, że współwłaściciele są ograniczeni w zakresie zbywania udziałów, a także nie mają możliwości zniesienia współwłasności.”

2. „Współwłasność łączna jest zawsze związana z innym podstawowym stosunkiem prawnym, np. zawarcia związku małżeńskiego, stosunek spółki jawnej czy komandytowej; i spełnia względem niego rolę służebną.”
Czym to tak naprawdę się różni, otóż: współwłasność łączna jest współwłasnością bezudziałową, zaś przy współwłasności w częściach ułamkowych każdemu ze współudziałowców przysługuje określony ułamkiem udział(stąd nazwa). Współwłaściciel w przypadku współwłasności łącznej nie może żądać zniesienia współwłasności, zaś w przypadku współwłasności w częściach ułamkowych: „każdy ze współwłaścicieli może żądać zniesienia współwłasności”(art.210 kodeksu cywilnego). W przypadku współwłasności w częściach ułamkowych: „każdy ze współwłaścicieli może rozporządzać swoim udziałem bez zgody pozostałych współwłaścicieli”(art.198 kodeksu cywilnego), zaś w przypadku współwłasności łącznej współwłaścicielowi nie przysługuje takie prawo.


Źródłami współwłasności mogą być:

1. Dziedziczenie, czyli wspólność spadku, „jeżeli spadek przypada kilku spadkobiercom, do wspólności majątku spadkowego oraz do działu spadku stosuje się odpowiednio przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych”(art.1035 kodeksu cywilnego).

2. Czynność prawna, czyli zakup rzeczy przez dwie lub więcej osoby.

3. Współwłasność może także powstać z mocy prawa(ex lege), np. przez zasiedzenie; „jeżeli rzeczy ruchome zostały połączone lub pomieszane w taki sposób, że przywrócenie stanu poprzedniego byłoby związane z nadmiernymi trudnościami lub kosztami, dotychczasowi właściciele stają się współwłaścicielami całości”(art.193 kodeksu cywilnego).

4. Źródłem współwłasności może także być orzeczenie sądowe o zniesieniu współwłasności, czyli np. rzecz wspólna może zostać przyznana kilku współwłaścicielom, bądź „przysądzenie własności”, gdzie w wyniku licytacji oznaczoną nieruchomość nabywa wspólnie kilka osób(art.998 kodeksu postępowania cywilnego).
Jak już wiemy współwłasność to podzielone na udziały wspólne prawo własności.

Zobaczmy teraz jaki prawa wynikają z tego tytułu i do czego to nas uprawnia:

1. Zarząd rzeczą wspólną, czyli dokonywanie wszelkich czynności zarówno prawnych jak i faktycznych dotyczących rzeczy - gospodarowanie rzeczą. Jak wynika z art.200 kodeksu cywilnego: „ każdy ze współwłaścicieli jest obowiązany do współdziałania w zarządzie rzeczą wspólną”, przy czym w razie „czynności, które przekraczają zakres zwykłego zarządu, potrzebna jest zgoda wszystkich współwłaścicieli.”(art.199 kodeksu cywilnego), w przypadku braku takiej zgody, pozostali współwłaściciele(ich udziały muszą wynosić co najmniej połowę) mogą żądać rozstrzygnięcia przez sąd. Czynnością zwykłego zarządu jest przede wszystkim załatwianie bieżących spraw związanych z eksploatacją rzeczy, czyli nie będzie nią np. zbycie czy wynajęcie rzeczy. Jak mówi nam art.201 kodeksu cywilnego „do czynności zwykłego zarządu rzeczą wspólną potrzebna jest zgoda większości współwłaścicieli”, ponad to trzeba pamiętać, że „jeżeli większość współwłaścicieli postanawia dokonać czynności rażąco sprzecznej z zasadami prawidłowego zarządu rzeczą wspólną, każdy z pozostałych współwłaścicieli może żądać rozstrzygnięcia przez sąd”(art.202 kodeksu cywilnego). Co natomiast można zrobić w wypadku gdy nie można uzyskać zgody większości współwłaścicieli w sprawach zwykłego zarządu, bądź w wypadku, gdy pozostali współwłaściciele krzywdzą mniejszość? Otóż kodeks cywilny przewiduję też taką sytuację i uprawnia każdego ze współwłaścicieli do wystąpienia do sądu o wyznaczenie zarządcy(art.203); osoba sprawująca zarząd nad rzeczą wspólną może żądać od pozostałych współwłaścicieli wynagrodzenia.

2. Współposiadanie i korzystanie z rzeczy - czyli jeżeli jesteśmy współwłaścicielem to mamy prawo do „współposiadania z rzeczy wspólnej oraz do korzystania z niej w takim zakresie, jaki daje się pogodzić ze współposiadaniem i korzystaniem z rzeczy przez pozostałych współwłaścicieli”(art.206), w tym wypadku wymagane jest zgodne współdziałanie współwłaścicieli. Jeżeli do takiego działania nie dochodzi i następuje kolizja interesów, a przede wszystkim brak wspomnianego współdziałania, to należy się zwrócić do sądu z roszczeniem o dopuszczenie do współposiadania. W innym przypadku możliwe jest rozdzielenie posiadania i korzystania w czasie z rzeczy i tak np. X i Y kupili wspólnie samochód ustalili, że X będzie z niego korzystał w dni parzyste, a Y w dni nieparzyste. Możliwy jest także fizyczny podział rzeczy do korzystania i tak np. X i Y są współwłaścicielami nieruchomości, uzgadniają, że X bierze do korzystania północną część działki, zaś Y południową.

3. Pobieranie pożytków i ponoszenie ciężarów związanych z rzeczą wspólną, i tak: „pożytki i inne przychody z rzeczy wspólnej przypadają współwłaścicielom w stosunku do wielkości udziałów; w takim samy stosunku współwłaściciele ponoszą wydatki związane z rzeczą wspólną”(art.207 kodeksu cywilnego). Co w sytuacji, gdy jeden ze współwłaścicieli poniósł koszty związane z rzeczą wspólną, albo pokryłby koszty za innych współwłaścicieli? W taki wypadku przysługuje mu roszczenie o zwrot wydatków w odpowiedniej części przez pozostałych współwłaścicieli.

4. Zniesienie współwłasności - kodeks cywilny daje możliwość każdemu ze współwłaścicieli roszczenia o zniesienia współwłasności(art.210). Jednym ze sposobów zniesienia współwłasności jest podział rzeczy wspólnej: „ każdy ze współwłaścicieli może żądać, ażeby zniesienie współwłasności nastąpiło przez podział rzeczy wspólnej”(art.211 kodeksu cywilnego). Kolejnymi sposobami są: przyznanie rzeczy jednemu ze współwłaścicieli, a także sprzedaż rzeczy wspólnej: art.212§2 kodeksu cywilnego „ rzecz, która nie daje się podzielić, może być przyznana stosownie do okoliczności jednemu ze współwłaścicieli z obowiązkiem spłaty pozostałych albo sprzedana stosownie do przepisów kodeksu postępowania cywilnego”, jak stwierdził Sąd Najwyższy: „sąd zarządza sprzedaż rzeczy, jeżeli żaden ze współwłaścicieli nie wyraża zgody na przyznanie mu rzeczy”.

Powyższy tekst wyjaśnia pojecie współwłasności, a także prawa i obowiązki z nią związane, należy jednak pamiętać, że każda współwłasność będzie na swój sposób indywidualnie rozpatrywana.


Newsy o podobnej tematyce:




Artykuły o podobnej tematyce:




TAGI:

współwłasność

,

dziedziczenie

,



Fotki z Encyklopedii:




AutoInformator.pl to portal gromadzący

Ogłoszenia Motoryzacyjne

 z całej Polski. Najlepsza

AutoGiełda

,

Auto Giełda

,

Giełda Samochodowa

 tylko w serwisie AutoInformator.pl -

Ogłoszenia Motoryzacyjne

 dla każdego!

AutoInformator.pl © 2005-2007 Wszystkie Prawa Zastrzeżone
Kontakt z Administracją | Mapa Strony